નાસાના આર્ટેમિસ II મૂન મિશનમાં સવાર ચાર અવકાશયાત્રીએ સોમવાર, 6 એપ્રિલે પૃથ્વીથી સૌથી દૂરની જગ્યાએ પહોંચીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. અવકાશયાત્રીઓ ઉડાન ભર્યાના છઠ્ઠા દિવસે એટલે કે સોમવારે વહેલી સવારે ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રભાવના ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કર્યો હતો અને માનવ ઇતિહાસમાં પૃથ્વીથી સૌથી દૂર જવાનો નવો રેકોર્ડ સર્જ્યો હતો. આશરે 56 વર્ષ પછીના આ પ્રથમ ઐતિહાસિક ચંદ્ર મિશન પછી તેમણે સાત એપ્રિલે પૃથ્વી પર પરત આવવાની સફર ચાલુ કરી હતી અને 10 એપ્રિલે પરત આવે તેવી ધારણા છે.
અમેરિકાના પ્રેસિડન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વ્હાઇટ હાઉસથી ઓડિયો લિંક દ્વારા ચાર ક્રૂ સભ્યોને અભિનંદન આપતા જણાવ્યું હતું કે આજે તમે ઇતિહાસ રચ્યો છે અને સમગ્ર અમેરિકાને ખરેખર ગર્વની ક્ષણ છે. તમે ખરેખર આખી દુનિયાને પ્રેરણા આપી છે.
અવકાશયાત્રીઓએ પૃથ્વીથી આશરે 252,757 માઇલ સુધી દૂર જઈને નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો હતો. અગાઉ 1970માં એપોલો-13ના ચંદ્ર મિશનમાં ત્રણ અવકાશયાત્રીઓ આશરે 248,000 માઇલની સૌથી દૂરના સ્થળની અવકાશ ઉડાન કરી હતી. આમ આર્ટેમિસ મિશને 56 વર્ષ પહેલાના રેકોર્ડને તોડ્યો હતો.
અવકાશયાત્રીઓએ છ કલાક સુધી ચંદ્રની પરિક્રમા કરી હતી અને પૃથ્વીની કેટલીક દુર્લભ તસ્વીરો લીધી હતી, જેમાં ચંદ્રની ક્ષિતિજથી પૃથ્વીના અસ્ત અને ઉદયના ફોટોગ્રાફનો સમાવેશ થતો હતો. તેમણે વૈજ્ઞાનિકોના અભ્યાસ માટે ઘણી બધી નવી સામગ્રી એકઠી કરી હતી, જેમાં ઉડાન દરમિયાન રેકોર્ડ કરાયેલ ઉલ્કાના પ્રભાવના ઝબકારાનો સમાવેશ થાય છે, જે એપોલોના કેટલાંક અવકાશયાત્રીઓ દ્વારા વર્ણવેલ તણખા અને પ્રકાશની રેખાઓની યાદ અપાવે છે.
અવકાશયાત્રીઓ ચંદ્રના રહસ્યમય દૂરના ભાગની તસવીરો પણ લીધી હતી, જે માનવ આંખોએ પહેલાં ક્યારેય જોઇ ન હતી. ઓરિઅન અવકાશયાનમાં ક્રૂએ તેમના દ્રષ્ટિકોણથી પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણનો પણ આનંદ માણ્યો હતો.
સોમવારે ચંદ્ર પર ઉડાન ભરતાં ક્રૂ અંધારકારમાં ડૂબી ગયા હતાં અને 40 મિનિટ સુધી નાસાના ડીપ સ્પેસ નેટવર્ક સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો. જોકે પછી આ સંપર્ક ફરી સ્થાપિત થયો હતો.
આ મિશન પહેલી એપ્રિલે ફ્લોરિડામાં નાસાના કેનેડી સ્પેસ સેન્ટરથી લોન્ચ કરાયું હતું. આ ચાર અવકાશાત્રીઓ 322 ફૂટ (98 ફૂટ)ના મહાકાય સ્પેસ લોન્ચ સિસ્ટમ (SLS) રોકેટ મારફત ઓરિઅન ક્રૂ કેપ્સ્યુલમાં સફર ચાલુ કરી હતી.
મિશનના અવકાશયાત્રીઓમાં ક્રિસ્ટીના કોચ, વિક્ટર ગ્લોવર, રીડ વાઈઝમેન અને કેનેડિયન અવકાશયાત્રી જેરેમી હેન્સનનો સમાવેશ થાય છે. અગાઉ 1970માં એપોલો-13ના ચંદ્ર મિશનમાં ત્રણ અવકાશયાત્રીઓ આશરે 248,000 માઇલની સૌથી દૂર અવકાશ ઉડાન કરી હતી. એપોલો-13 મિશન ઓક્સિજન ટાંકીમાં વિસ્ફોટ પછી તકનીકી સમસ્યાઓથી ઘેરાયેલું હતું અને યોજના મુજબ ચંદ્ર પર ઉતરાણ કરી શક્યુ ન હતું.
નાસાનું પહેલું સમાનવ અવકાશયાન એપોલો-11 (20, જુલાઇ, 1969) હતું. એપોલો-11 અવકાશયાનમાં નાસાના નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ, બઝ એલ્ડ્રીન, માઇકલ કોલીન્સ હતાં. નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ અને બઝ એલ્ડ્રીન ચંદ્રની ધરતી પર ઉતર્યા હતાં, જ્યારે માઇકલ કોલીન્સ ચંદ્રની ધરતીથી ઉપર ફરતાં ઓર્બિટરમાં હતાં. નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ અને બઝ એલ્ડ્રીન તેમની સાથે ચંદ્રના ખડકો લાવ્યા હતાં, જેનું વિશ્વના ખગોળશાસ્ત્રીઓએ સંશોધન કર્યું હતું.
