- અમિત રોય દ્વારા
થિયેટર સાથે જોડાવાથી યુવાનોમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ઓછી થઈ શકે છે એમ માનતા ડૉ. નિક કોટેચાએ અન્ય બ્રિટિશ એશિયન ઉદ્યોગસાહસિકોને પણ કલાને ટેકો આપવા વિનંતી કરી છે. કર્વ હાલમાં કોટેચા અને તેમની પત્ની મોના દ્વારા સ્થાપિત રાન્ડલ ફાઉન્ડેશન સાથે સહયોગ સાધી લેસ્ટરની પાંચ શાળાઓના 250 કિશોરો સાથે ત્રણ વર્ષનો “શાઇન” નામનો પ્રયોગ વિકસાવી રહ્યું છે.
મોર્નિંગસાઇડ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ નામની સફળ કંપની બનાવ્યા પછી, કોટેચા હવે સમાજને કંઈક પાછું આપવા આતુર છે અને લેસ્ટરમાં કર્વ થિયેટરને પણ ઉદાર હાથે ભંડોળ પૂરું પાડે છે. જો શાઇન લેસ્ટરમાં સારૂ કામ કરશે તો સરકારને તેને સમગ્ર યુકેમાં શરૂ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. કોટેચા દંપત્તી કર્વના નિયમિત મુલાકાતીઓ છે અને તેઓ ધ સાઉન્ડ ઓફ મ્યુઝિક જેવા શોનો આનંદ પણ માણે છે. તેના મુખ્ય ઓડિટોરિયમમાં 969 લોકો બેસી શકે છે અને 300 બેઠકોનો સ્ટુડિયો પણ છે.
લંડનમાં રોયલ સોસાયટી ઓફ આર્ટ્સ ખાતે શરૂ કરાયેલ શાઇન થકી શ્રી કોટેચાને આશા છે કે તેઓ વંચિત યુવાનોમાં નાટકમાં ભાગ લેવાનો રોમાંચ લાવશે.
તેમણે ગરવી ગુજરાતને કહ્યું હતું કે “કલા આપણામાં ખૂબ સુંદરતા, સંસ્કૃતિ, ભાવના અને લાગણી લાવે છે. મારા અને મારી પત્ની મોના માટે, કલા એક વાસ્તવિક જુસ્સો છે અને અમારી પાસે બાળકોની આકાંક્ષાઓને વધારવાનો જુસ્સો છે. ધ કર્વ લેસ્ટરની એક વાસ્તવિક સંપત્તિ છે અને તેઓ પોતાના પ્રોગ્રામિંગમાં ઘણીવાર એશિયનોને ધ્યાનમાં રાખે છે. તેઓ સ્થાનિક કલાકારોનો ઉપયોગ કરે છે, તેમના પોતાના નાટકો પસંદ કરે છે અને યુકે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેમનો પ્રવાસ કરે છે. લેસ્ટરશાયરમાં મોટી એશિયન વસ્તી છે, પરંતુ કર્વ સમગ્ર મિડલેન્ડ્સના લોકોને આકર્ષે છે.”
તાજેતરના કર્વ પ્રોડક્શન્સ અને સહ-પ્રોડક્શન્સમાં ફાઇન્ડિંગ હોમ – લેસ્ટર્સ યુગાન્ડન એશિયન સ્ટોરી એટ 50 શામેલ છે.
શ્રી કોટેચાનો જન્મ જુલાઈ 1966માં યુગાન્ડામાં થયો હતો, અને 1972માં માતાપિતા સાથે શરણાર્થી તરીકે બ્રિટન આવ્યા હતા. તેમણે ન્યૂકાસલ યુનિવર્સિટીમાં મેડિકલ કેમિસ્ટ્રી, અને ઈમ્પીરીયલ કોલેજ લંડનમાં પીએચડી તથા કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીમાં પોસ્ટ ડોક વર્ક કર્યું હતું.
RSA ખાતેના ભાષણમાં, કોટેચાએ કહ્યું હતું કે “અમે ખરેખર માનીએ છીએ કે શાઇનમાં લેસ્ટર અને લેસ્ટરશાયરના યુવાનો માટે કાયમી ફરક લાવવાની ક્ષમતા છે. રાન્ડલ ફાઉન્ડેશનમાં, અમારું મિશન હંમેશા સામાજિક પડકારોના મૂળ કારણોને સંબોધવાનું રહ્યું છે. એવા વાતાવરણનું નિર્માણ કરવામાં મદદ કરવાનું છે જ્યાં લોકો વિકાસ કરી શકે. આજે યુવાનો જે દબાણનો સામનો કરે છે, સમગ્ર યુકેમાં અને ખાસ કરીને વંચિત સમુદાયોમાં, આપણે ચિંતા, હતાશા અને ભાવનાત્મક તકલીફના વધતા સ્તરને જોઈ રહ્યા છીએ. આ પડકારો વિચારશીલ, પુરાવા-આધારિત અને સહયોગી પ્રતિભાવો માંગે છે. તેથી જ અમને કર્વ સાથે ભાગીદારી કરવાનો ખૂબ ગર્વ છે. કર્વ સમુદાય, શિક્ષણ અને સમાવેશ પ્રત્યે ઊંડી પ્રતિબદ્ધતા ધરાવે છે.”
ધ કર્વે કહ્યું હતું કે “થિયેટર પ્રેક્ટિશનરો, ફીજીશયન્સ, એકેડેમિક્સ, શિક્ષકો અને યુવાનો વચ્ચે સહયોગને સરળ બનાવીને, શાઇન ચિંતા ઘટાડવા અને હકારાત્મક માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નાટક-આધારિત પ્રવૃત્તિના પ્રભાવનું અન્વેષણ કરશે.”
કર્વના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ક્રિસ સ્ટેફર્ડ સાથેની વાતનો ઉલ્લેખ કરતા શ્રી કોટેચાએ કહ્યું હતું કે ‘’મને સૌથી વધુ અસર કરતી બાબત એ હતી કે કલા ફક્ત મનોરંજન કરતી નથી, તે યુવાનોને સાજા કરી શકે છે, સશક્તિકરણ કરી શકે છે અને એવી લાગણીઓ માટે ભાષા આપી શકે છે જે તેઓ હજુ સુધી વ્યક્ત કરી શકતા નથી. ડી મોન્ટફોર્ટ યુનિવર્સિટીમાં પ્રો ચાન્સેલર તરીકે, મને ખાસ આનંદ છે કે ડી મોન્ટફોર્ડના એકેડેમિક્સ શાઇનના પ્રભાવનું મૂલ્યાંકન કરશે. શાઇન સરકારી નીતિને જાણ કરવા, શિક્ષણ અને આરોગ્ય પ્રથાને આકાર આપવા અને યુવાનો માટે સેવાઓ કેવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવે છે તે પ્રભાવિત કરવા માટે જરૂરી પુરાવા બનાવવામાં મદદ કરશે. તે અર્થમાં, શાઇન માત્ર એક કાર્યક્રમ નથી, તે વ્યાપક પરિવર્તન માટેનું એક પ્લેટફોર્મ છે.
કોટેચાને કર્વના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર ક્લેર વોર્ડ દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે અને તેમણે કહ્યું હતું કે “ડૉ. નિક કોટેચા ઘણા વર્ષોથી કર્વના શાનદાર સમર્થક રહ્યા છે. આપણે શું કરીએ છીએ અને સર્જનાત્મકતા સમુદાયોને શું આપી શકે છે તેમાં તેમની માન્યતાએ મહત્વાકાંક્ષી રીતે વિચારવાની અને અર્થપૂર્ણ રીતે કાર્ય કરવાની અમારી ક્ષમતામાં વાસ્તવિક ફરક પાડ્યો છે.”
કર્વના સર્જનાત્મક કાર્યક્રમોના ડિરેક્ટર કે હાર્ડિમને કહ્યું હતું કે “સાથે મળીને, (શાઈન) ટીમે દર અઠવાડિયે એક ચોક્કસ વિષય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને આઠ અઠવાડિયાથી વધુ સમય સુધી ચાલતો એક મૂળ કાર્યક્રમ વિકસાવ્યો છે. જેમાં ભાવનાત્મક જાગૃતિ, સ્વ-કરુણા, અસ્વસ્થતા સાથે આરામદાયક રહેવું, સ્થિતિસ્થાપકતા અને સ્વ-ઉત્સાહનો સમાવેશ થાય છે.’’
શાઇન પ્રયોગ માટે પસંદ કરાયેલી પાંચ શાળાઓમાં ફુલહર્સ્ટ કોમ્યુનિટી કોલેજ, હેરવુડ એકેડેમી, સર જોનાથન નોર્થ કોલેજ, મોટ કોમ્યુનિટી કોલેજ અને સિટી ઓફ લેસ્ટર કોલેજનો સમાવેશ થાય છે અને ગયા વર્ષે ઓક્ટોબરથી શાળાઓ સાથે કામ ચાલુ છે.
