યમનના લાલ સમુદ્રના બંદર શહેર હોદેદામાં હુથી લશ્કરી દળોના સભ્યો પરેડ FILE PHOTO: Houthi Military Media/Handout via REUTERS

ઇરાન સમર્થિત હૂથી બળવાખોરોની એન્ટ્રીથી મધ્યપૂર્વમાં એક મહિનાથી ચાલુ રહેલું યુદ્ધ વધુ પ્રદેશોમાં ફેલાવાનું જોખમ ઊભું થયું હતું. ઇરાન યુદ્ધ ચાલુ થયા પછી પ્રથમ વખત યમન સ્થિત હૂથી બળવાખોરોએ ઇઝરાયેલ પર મિસાઇલ હુમલા કર્યા હતા. બીજી તરફ ઇરાને પણ ઇઝરાયેલ ઉપરાંત દુબઇ અને કુવૈતમાં યુએસ લશ્કરી બેઝને ટાર્ગેટ કરીને મિસાઇલ અને ડ્રોન છોડ્યાં હતાં.

યુદ્ધમાં હૂથીના પ્રવેશથી વૈશ્વિક શિંપિગ સામે નવું જોખમ ઊભું થયું છે. જો હુથીઓ ફરીથી લાલ સમુદ્રના બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટમાં જહાજોને નિશાન બનાવશે તો વૈશ્વિક શિપિંગને વધુ નુકસાન થઈ શકે છે. હૂથી બ્રિગેડિયર જનરલ યાહ્યા સાડીએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે દક્ષિણ ઇઝરાયલમાં સંવેદનશીલ ઇઝરાયલી લશ્કરી સ્થળો પર બેલિસ્ટિક મિસાઇલોનો હુમલો કર્યો હતો. ઇઝરાયેલના બીયર શેબાની શહેર અને મુખ્ય પરમાણુ સંશોધન કેન્દ્ર નજીક સાયરનો વાગી હતી. લેબનોન સ્થિત હિઝબુલ્લાહ આતંકવાદીઓએ પણ રાત્રે ઈઝરાયલ પર હુમલા કર્યા હતાં.

ઇન્ટરનેશનલ ક્રાઇસિસ ગ્રુપના વરિષ્ઠ યમન વિશ્લેષક અહેમદ નાગીએ જણાવ્યું હતું કે જો હૂથીઓ ભૂતકાળની જેમ વેપારી શિપિંગ પર હુમલાઓ વધારશે તો તેનાથી તેલના ભાવમાં વધુ વધારો થશે અને સમગ્ર દરિયાઈ સુરક્ષા સામે જોખમ ઊભું થશે. આની અસર માત્ર ઊર્જા બજાર પૂરતી સીમિત નહીં હોય.

દુનિયાના દેશો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના વૈકલ્પિક માર્ગો શોધવા માટે ઝઝૂમી રહ્યા છે ત્યારે વધુ એક મહત્ત્વના દરિયાઇ માર્ગ બાબ અલ-મંડેબ પર જોખમ ઊભું થયું છે. લાલ સમુદ્રમાંથી સુએઝ કેનાલ તરફ જતા જહાજો માટે આ માર્ગ મહત્વપૂર્ણ છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ હોવાથી સાઉદી અરેબિયા દરરોજ લાખો બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ બાબ અલ-મડેબ સ્ટ્રેટથી મોકલી રહ્યું છે. વિશ્વનો આશરે 12 ટકા વેપાર બાબ અલ-મંડેબમાંથી પસાર થાય છે. નવેમ્બર 2023થી જાન્યુઆરી 2025 દરમિયાન હૂથી બળવાખોરોએ 100થી વધુ વેપારી જહાજો પર મિસાઇલો અને ડ્રોનથી હુમલો કર્યો, જેમાં બે જહાજો ડૂબી ગયા હતાં.