કિંગ ચાર્લ્સના ભાઇ અને સ્વ. મહારાણી એલિઝાબેથના પુત્ર અને પૂર્વ ડ્યુક ઓફ યોર્ક – પ્રિન્સ એન્ડ્ર્યુ માઉન્ટબેટન-વિન્ડસરની પબ્લિક ઓફિસમાં ગેરવર્તણૂકની શંકાના આરોપસર પોલીસે ગુરૂવાર તા. 19ની સવારે સેન્ડ્રિંગહામ એસ્ટેટ પરના વુડ ફાર્મ ખાતેથી તેમના 66મા જન્મ દિવસે ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. એન્ડ્ર્યુની થેમ્સ વેલી પોલીસ દ્વારા 11 કલાક સુઘી પૂછપરછ કરાયા બાદ તેમને વધુ પૂછપરછ માટે તપાસ હેઠળ મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. છૂટ્યા બાદ એન્ડ્ર્યુ તેમના વુડ ફાર્મ હોમમાં પરત ફર્યા હતા.
એન્ડ્ર્યુ ધરપકડ થયા બાદ આખું સપ્તાહ આધુનિક બ્રિટિશ ઇતિહાસની સૌથી અસાધારણ કાનૂની અને બંધારણીય વાર્તાઓમાંની એકના કેન્દ્રમાં રહ્યા છે. એન્ડ્રુ માઉન્ટબેટન-વિન્ડસરની ધરપકડથી મહારાજા ચાર્લ્સ III અને વિશાળ શાહી પરિવાર માટે નવા બંધારણીય અને પ્રતિષ્ઠાના પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. શાહી ઉત્તરાધિકારની રેખામાં એન્ડ્ર્યુના સતત સ્થાનથી વેસ્ટમિન્સ્ટર અને સમગ્ર કોમનવેલ્થમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે શું વધુ ઔપચારિક કાર્યવાહી જરૂરી છે ખરી.
બંધારણીય નિષ્ણાતોના મતે તેમને ઉત્તરાધિકારમાંથી દૂર કરવા માટે અનેક ક્ષેત્રોમાં કાયદાની જરૂર પડશે જે એક જટિલ અને રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ પ્રક્રિયા છે. વિવેચકો દલીલ કરે છે કે આવો સમય શાહી પરિવારે તેની સ્થિતિ જાળવવા માટે પારદર્શિતા અને જવાબદારી દર્શાવવી જોઈએ. તો મહારાજા ચાર્લ્સ ત્રીજા માટે આ કટોકટી એક નાજુક સ્થિતી ઉભી કરે છે અને રાજાશાહીની લાંબા ગાળાની વિશ્વસનીયતાનું રક્ષણ કરતી વખતે કાનૂની યોગ્ય પ્રક્રિયાને મંજૂરી આપવી તેમને માટે જરૂરી થઇ ગયું છે. આ બાબતે પેલેસ કેટલી નિર્ણાયક રીતે પ્રતિક્રિયા આપે છે તે લોકોના જાહેર વિશ્વાસને આકાર આપી શકે છે.
પોલીસે શુક્રવારે વિન્ડસર કાસલ એસ્ટેટ ખાતે આવેલ રોયલ લોજના પૂર્વ ઘરે તપાસ ચાલુ રાખી હતી. તપાસના ભાગરૂપે પોલીસ એન્ડ્ર્યુના ભૂતપૂર્વ સાથીદારો અને સુરક્ષા અધિકારીઓ પાસેથી નિવેદનો માંગી રહી છે. તો પોલીસ ડિટેક્ટીવ્સ વર્ષોના જટિલ દસ્તાવેજો મેળવવા, તપાસવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓ સાથે પણ સહયોગ કરી રહ્યા છે. જો કે હજુ સુધી કોઈ ઔપચારિક આરોપો દાખલ કરવામાં આવ્યા નથી.
2001થી 2011 દરમિયાન તે સમયના પ્રિન્સ અને ડ્યુક માઉન્ટબેટન-વિન્ડસર યુકેના આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રેડ અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટ માટેના ખાસ પ્રતિનિધિ તરીકે સેવા આપતા હતા ત્યારે તેમણે ભજવેલી ભૂમિકાની નવેસરથી તપાસ બાદ આ ધરપકડ કરવામાં આવી છે. લો એન્ફોર્સમેન્ટ સૂત્રો અને તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલી ફાઇલો અનુસાર એન્ડ્ર્યુએ ગુપ્ત સરકારી માહિતી સ્વ. દોષિત જાતીય ગુનેગાર જેફરી એપ્સ્ટેઇન સાથે યુકેની સંવેદનશીલ અથવા ગુપ્ત માહિતી શેર કરી હોઈ શકે છે. તપાસ ચાલુ છે ત્યારે પોલીસે વધુ ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
કાનૂની નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે ધરપકડનો અર્થ અપરાધ નથી અને આરોપો પરનો કોઈપણ નિર્ણય તપાસ દરમિયાન એકત્રિત થયેલા પુરાવાઓની મજબૂતાઈ પર આધાર રાખે છે. જાહેર કાર્યાલયમાં ગેરવર્તણૂક એ એક ગંભીર સામાન્ય કાયદાનો ગુનો છે જે સાબિત થાય તો નોંધપાત્ર દંડ થઈ શકે છે.
એવો દાવો પણ કરાય છે કે એક મહિલાને જાતીય મુલાકાતના હેતુથી યુકેમાં તસ્કરી કરીને લાવવામાં આવી હતી. જો કે આ આરોપો સાબિત થયા નથી, અને હજુ સુધી કોઈ આરોપો લાવવામાં આવ્યા નથી. વર્ષો પહેલા યુએસમાં હાઇ-પ્રોફાઇલ સિવિલ સેટલમેન્ટ બાદ અને ફોજદારી આરોપોમાં નહિ પરિણમેલા આરોપો બાદ એન્ડ્ર્યુની એપ્સટાઇન સાથે દાયકાઓથી ચાલી આવતી નિકટતા પરના આ જોડાણે જાહેરમાં આક્રોશ ફેલાવ્યો છે.
વડા પ્રધાન કેર સ્ટાર્મરે કહ્યું કે કોઈ પણ વ્યક્તિ કાયદાથી ઉપર નથી અને ઉમેર્યું કે ન્યાય પ્રણાલીને સ્વતંત્ર રીતે અને દખલગીરી વિના કાર્ય કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ. વિપક્ષી નેતાઓએ આ ભાવનાનો પડઘો પાડ્યો હતો અને યુકે અને વિદેશમાં બંને જગ્યાએ તપાસ અધિકારીઓ સાથે સંપૂર્ણ સહયોગ આપવાની એન્ડ્ર્યુને હાકલ કરી હતી.
આ ધરપકડથી માઉન્ટબેટન-વિન્ડસરના ભૂતકાળના સંગઠનો પર પારદર્શિતા માટે જાહેર અને રાજકીય દબાણ વધ્યું છે, ખાસ કરીને યુએસ અધિકારીઓ દ્વારા તેમનો ઇન્ટરવ્યુ લેવાના અગાઉના પ્રયાસો નિષ્ફળ ગયા પછી હતા.
