અમેરિકાના પ્રેસિડન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બુધવારે ઇરાન સાથે બે સપ્તાહના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી હતી. ટ્રમ્પની જાહેરાતને પગલે અમેરિકી મિલિટરીએ તહેરાન પરના હવાઇ હુમલા બંધ કર્યાં હતાં. ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાનને કરેલી દરખાસ્તમાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને ખોલવાનો સમાવેશ થાય છે. ઇરાને પણ આ દરખાસ્તને સ્વીકારી હોવાની જાહેરાત કરી હતી.
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ કહ્યું હતું કે જો અમેરિકા અને ઈઝરાયલ તેમના હુમલા બંધ કરે છે, તો ઈરાન પણ બે અઠવાડિયા માટે તેની સંરક્ષણાત્મક કાર્યવાહી સ્થગિત કરશે. ઈરાની સૈન્ય બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ દરમિયાન હોર્મુઝના મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગમાંથી જહાજોના પસાર થવાનું સંકલન કરશે, પરંતુ ઈરાનની સશસ્ત્ર દળો આ દરિયાઇ માર્ગ પર નિયંત્રણ જાળવી રાખશે.
28 ફેબ્રુઆરીના રોજ યુએસ-ઇઝરાયલ હુમલા પછી શરૂ થયેલા યુદ્ધમાં તહેરાને વિજયનો દાવો કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તેને અમેરિકાને તેની 10-મુદ્દાની યોજના સ્વીકારવાની ફરજ પાડી છે. આ 10 મુદ્દામાં ઇરાન પરના પ્રતિબંધો હટાવવા અને તેના પરમાણુ સંવર્ધનને સ્વીકારવાનો સમાવેશ થાય છે. એક નિવેદનમાં ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલે જણાવ્યું હતું કે યુદ્ધવિરામ યોજના માટે “હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર સતત ઈરાની નિયંત્રણ, સંવર્ધનની સ્વીકૃતિ અને તમામ પ્રાથમિક અને ગૌણ પ્રતિબંધો હટાવવાની જરૂર પડશે.
પાકિસ્તાનમાં મધ્યસ્થીઓ દ્વારા રજૂ કરાયેલા યુદ્ધ વિરામની રૂપરેખા બીજી મુખ્ય માંગણીઓમાં મધ્ય પૂર્વમાંથી યુએસ સૈન્ય પાછી ખેંચી લેવું, ઈરાન અને તેના સાથીઓ પર હુમલાઓનો અંત લાવવો, ઇરાની જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિઓને મુક્ત કરવી તથા કોઇપણ સોદાને બંધનકર્તા બનાવવા માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના ઠરાવનો સમાવેશ થાય છે.
ટ્રુથ સોશિયલ પર એક પોસ્ટમાં ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે તેમને ઈરાન તરફથી વ્યવહારુ 10-મુદ્દાનો યુદ્ધવિરામ પ્રસ્તાવ મળ્યો છે. આ પ્રસ્તાવ પર સંમત થવાનું કારણ એ છે કે અમેરિકા પહેલાથી જ તમામ લશ્કરી ઉદ્દેશ્યોને પૂર્ણ કરી ચૂક્યું છે અને તેને પાર કરી ચૂક્યું છે.
ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ નિર્ણય પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફ અને સૈન્ય પ્રમુખ અસીમ મુનીર સાથેની વાતચીત બાદ લેવામાં આવ્યો છે. પાકિસ્તાની નેતૃત્વએ ટ્રમ્પને સૂચિત હુમલાઓ ટાળવા માટે અપીલ કરી હતી. જોકે આ યુદ્ધવિરામની શરત એ છે કે ઇરાને હવે તણાવ ઓછો કરવા માટે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને તાત્કાલિક ફરીથી ખોલવી પડશે.
વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લેવિટે જણાવ્યું છે કે, ટ્રમ્પના વલણ અને અમેરિકાની શક્તિશાળી સેનાના દબાણને કારણે ઈરાન હોર્મુઝ ખોલવા માટે રાજી થયું છે. હવે આગળની વાતચીત ચાલુ રહેશે અને ટ્રમ્પના નિવેદન મુજબ જ આગળની દિશા નક્કી કરવામાં આવશે.
અગાઉ ટ્રમ્પે ઈરાનની આખી સભ્યતા ખતમ કરી નાખવાની (જેને પરમાણુ હુમલાની ધમકી માનવામાં આવતી હતી) વાત કરી હતી, પરંતુ આ નવી જાહેરાતથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર અને તેલના ભાવમાં મોટી રાહત જોવા મળી છે.
