નવી દિલ્હીમાં 16થી 20 ફેબ્રુઆરી યોજાયેલી ઇન્ડિયા એઆઇ ઇમ્પેક્ટ સમીટ 2026માં ભારતને આ નવી ટેકનોલોજીના નિયમન અને ઉપયોગ અંગે વૈશ્વિક સર્વસંમતિ સાધવામાં મોટી સફળતા મળી હતી. એઆઇ ઇમ્પેક્ટ અંગેના નવી દિલ્હી ઘોષણપત્ર પર વિશ્વના 88 દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોએ હસ્તાક્ષર કર્યા હતાં. તેને અમેરિકા, ચીન, યુકે, રશિયા, ફ્રાન્સ, ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા મોટા દેશોએ પણ સમર્થન આપ્યું છે. આ ઘોષણપત્રમાં ‘એઆઇ ફોર ઓલ’નું વિઝન છે અને તેનો માર્ગદર્શક સિદ્ધાંત ‘સર્વજન હિતાય, સર્વજન સુખાય’ છે.
AI ઇમ્પેક્ટ સમિટમાં એઆઇના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં 250 બિલિયનથી વધુના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતાઓ હાંસલ કરવામાં સફળતા મળી હતી. એઆઇ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં ખાસ કરીને ડેટા સેન્ટર, સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ, હાઇ પર્ફોર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત આ સમીટમાં 20 અબજ ડોલરના વેન્ચર કેપિટલ (વીસી) અને ડીપ ટેકનોલોજી રોકાણની પણ પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરાઈ હતી. વૈષ્ણવે કહ્યું હતું કે આ સમિટ નવા AI યુગમાં ભારતની ભૂમિકામાં વિશ્વના વિશ્વાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
ઘોષણપત્રમાં જણાવાયું હતું કે આ નવી ટેકનોલોજીના લાભ તમામને મળવા જોઇએ. તેમાં એઆઇ માળખા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને રાષ્ટ્રીય સાર્વભમત્વના આદરની હાકલ કરાઈ છે.
ભારતના આઇટી પ્રધાન અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના એઆઇ માટેના માનવકેન્દ્રીય વિઝનને સમગ્ર વિશ્વે સ્વીકાર્યું છે. એઆઇની સુવિધા, સર્વિસ અને ટેકનોલોજી સમાજના દરેક વ્યક્તિ સુધી પહોંચે તે માટે એઆઇના સંશાધનોના લોકતાંત્રિકરણ કરવાની જરૂરિયાતને તમામે સ્વીકારી છે.
આ ઘોષણપત્ર સાત સ્તંભો (ચક્ર) પર આધારિત છે, જેમાં AI સંસાધનોનું લોકશાહીકરણ, આર્થિક વિકાસ અને સામાજિક ભલાઈ, સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય એઆઇ, સામાજિક સશક્તિકરણ માટે માટે સુલભતા, માનવ વિકાસ અને મજબૂત કાર્યક્ષમ, ઇનોવેટિવ એઆઇ સિસ્ટમ્સનો સમાવેશ થાય છે.
ઘોષણાપત્ર પર પર હસ્તાક્ષર કરનારા દેશોમાં અમેરિકા, ચીન, યુકે, રશિયા, ફ્રાન્સ, ઓસ્ટ્રેલિયા, બેલ્જિયમ, ભૂટાન, બ્રાઝિલ, કેનેડા, ડેનમાર્ક, એસ્ટોનિયા, ઇથોપિયા, જાપાન, ઇટાલી, ઇઝરાયલ અને આયર્લેન્ડનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં ઇન્ડોનેશિયા, ઈરાન, હંગેરી, ગ્રીસ, જર્મની, ફિનલેન્ડ, મેક્સિકો, મ્યાનમાર, નેપાળ, નેધરલેન્ડ, ન્યુઝીલેન્ડ, નોર્વે, ઓમાન, ફિલિપાઇન્સ, પેરુ, રોમાનિયા, રવાન્ડા, સેનેગલ, સિંગાપોર, દક્ષિણ કોરિયા, સ્પેન, શ્રીલંકા, સ્વીડન, સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ, તાંઝાનિયા, યુએઈ, યુક્રેન, EU અને IFAD(સંગઠન)નો પણ સમાવેશ થાય છે. ઇન્ડિયા એઆઈ ઇમ્પેક્ટ સમિટમાં કુલ આશરે 118 દેશોએ ભાગ લીધો હતો.
અગાઉ 2023માં યુકેમાં એઆઇ સેફ્ટી સમીટ, 2024માં સીઓલ સમીટ અને 2025માં પેરિસ મીટ યોજાઈ હતી. આ સમીટોમા એઆઇના જોખમો સુરક્ષા અને સ્વૈચ્છિત પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂકાયો હતો, જ્યારે ભારતે એઆઇની વિકાસલક્ષી અસરો અને તેના ઉપયોગ પર ભાર મૂક્યો હતો. ફેબ્રુઆરી 2025 પેરિસમાં આયોજિત AI એક્શન સમિટમાં, ભારત, ચીન, ફ્રાન્સ, જર્મની અને આફ્રિકન યુનિયન સહિત 61 દેશોએ સલામત, નૈતિક, ખુલ્લા અને સર્વસમાવિષ્ટ AI વિકાસને પ્રાથમિકતા આપતા ઘોષણાપત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતાં.
મુખ્ય ખેલાડી તરીકે ઊભર્યું છે.
