ભારતમાં પહેલી એપ્રિલ 2026થી નવો ઇનકમ ટેક્સ ધારો અમલી બની રહ્યો છે. આ પહેલા સરકારે નિયમોનો મુસદ્દો જારી કર્યો હતો. નવા નિયમોમાં બેંકોમાં રોકડ જમા/ઉપાડ, મોટર વાહનો અને મિલકતની ખરીદી, તથા હોટલના બિલની ચુકવણી માટે PAN (પાન કાર્ડ) દર્શાવવા માટેની મર્યાદામાં નોંધપાત્ર વધારો કરવાની દરખાસ્ત છે.
કોઇ એક નાણાકીય વર્ષમાં એક વ્યક્તિના એક અથવા વધુ ખાતાઓમાં કુલ ₹રૂ. 10 લાખ કે તેથી વધુ રોકડ જમા કરાવવા અથવા ઉપાડવા માટે PAN ફરજિયાત રહેશે. હાલમાં બેંકમાં એક દિવસમાં ₹50,000થી વધુની રોકડ જમા કરવા માટે PAN જરૂરી છે.
નવા ઇનકમ ટેક્સ ધારો 1962ના જૂના નિયમોનું સ્થાન લેશે. નાણા મંત્રાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, માર્ચના પ્રથમ સપ્તાહ સુધીમાં તેને નોટિફાય કરાશે. ડ્રાફ્ટમાં ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જો માટે ટેક્સ વિભાગ સાથે માહિતી શેર કરવાનું ફરજિયાત બનાવવાની દરખાસ્ત છે. આ ઉપરાંત, સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી (CBDC)ને ઇલેક્ટ્રોનિક પેમેન્ટના માન્ય મોડ તરીકે સામેલ કરવામાં આવી છે.
મોટર સાયકલ સહિતના વાહનોની ખરીદીમાં જો કિંમત ₹રૂ. 5 લાખથી વધુ હોય તો જ PAN આપવું પડશે. અત્યાર સુધી ટુ-વ્હીલર માટે PAN જરૂરી નહોતું, જ્યારે અન્ય વાહનો માટે કિંમત ગમે તે હોય PAN ફરજિયાત હતું. જો હોટલ/રેસ્ટોરન્ટ, બેન્ક્વેટ હોલ અથવા ઇવેન્ટ મેનેજમેન્ટનું બિલ ₹1 લાખથી વધુ હશે તો જ PAN આપવું પડશે. હાલમાં આ મર્યાદા રૂ.₹50,000 છે. ઇન્શ્યોરન્સ કંપની સાથે ખાતા આધારિત ટ્રાન્ઝેક્શન કરવા માટે PAN ફરજિયાત બનશે.
હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA)ના હેતુ માટે કેટેગરી-1 મેટ્રો શહેરોની યાદીમાં દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા અને ચેન્નાઈની સાથે હવે અમદાવાદ, બેંગલુરુ, પુણે અને હૈદરાબાદનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. નવા ધારામાં નિયમોની સંખ્યા 511થી ઘટાડી 333 કરાઈ છે. ફોર્મ્સની સંખ્યા 399થી ઘટાડીને 190 કરાઈ છે.
